مقدمه
انسان های بزرگ می توانند، دو دقیقه بدون هوا، دو هفته بدون آب و یک عمر بدون پول زندگی کنند؛ اما بدون «کتاب» نمیتوانند حتی یک لحظه زنده بمانند…
- هم خوانی
یکی از کارهایی که از قرائن فهمیده می شود که در بین اروپایی ها معمول است و متأسفانه اینجا هیچ معمول نیست، این است که مثلاً مادران یا بزرگتران برای بچه هایشان در فرصت هایی کتاب می خوانند؛ یا دو نفر سه نفر آدم می نشینند یک نفر برایشان کتاب می خواند که اینجا این کارها هیچ معمول نیست. رسم کتابخوانی را در بین مردم باب کنیم؛ کاری که شنیدم اروپایی ها در خانه انجام می دهند.
وقت خواب، مادر برای بچه اش کتاب می خواند. ما این رسم را اصلا نداریم. البته در قدیم در بعضی از خانواده ها بود. ما در منزل پدریمان دیده بودیم که کسی می نشست و برای دیگران کتاب می خواند سال ها چنین کاری می شد.
- ساعت کتابخوانی
چند نفر به من پیشنهاد کردند که در مدارس ساعتی برای کتابخوانی گذاشته شود. به نظرم فکر خوبی رسید. این را باید حتماً وزارت آموزش و پرورش بررسی کند و ببیند چه کار می تواند بکند. مثلاً فرض کنید که به جای ساعت انشاء ساعت کتابخوانی بگذارند، تا دانش آموزان با فرهنگ کتابخوانی آشنا شوند؛ چه به این شکل که خودشان بخوانند، چه به این شکل که معلم برای آن ها بخواند، چه به این شکل که یکی از دانش آموزان بخواند و دیگران گوش کنند. به نظرم این پیشنهاد بدی نیامد اگر ملاحظه شد که در مدارس این کار موفقی است چنین ساعتی ایجاد شود؛ شاید این هم مؤثر باشد
- جلد در اتوبوس
افرادی که کار روزانه دارند – اداری، کاسب، روستایی، کشاورز و امثال این ها – اگر مثلاً شب یا بین روز در راه که به خانه می آیند بخشی از زمان را – ولو نیم ساعت – برای کتاب خواندن بگذارند.
چه قدر کتاب ها را در همین نیم ساعت ها می شود خواند. بنده خودم دوره های بیست و چند جلدی کتاب ها را در همین فاصله های ده دقیقه بیست دقیقه یک ربع ساعت خوانده ام! شاید صدها جلد کتاب را من همین طور در این فاصله های کوتاه استفاده کرده باشم. مثلاً یک دوره کتاب هشت جلدی را در اتوبوس مطالعه کردم بسیاری را هم میشناسم که این طور هستند. این بایستی یک سیره و سنت رایجی بین مردم ما بشود که کتاب را بخوانند و به بچه هایشان یاد بدهند، خانم ها هم در خانه ها کتاب بخوانند و معلومات لازم را فرا بگیرند.
- فرصت استفاده از زمان
قطار از این جا تا مشهد به نظرم حدود چهارده پانزده ساعت در راه است. خیلی ها هستند که از بی کاری احساس کسالت میکنند؛ هیچ وسیله ای هم برای رفع بی کاری ندارند. کسانی موظف بشوند یا حتی می شود در اول کار خود دولتی ها این کار را بکنند که کتاب های خوب و سرگرم کننده و متنوع را دست فروشنده های دوره گرد بدهند تا وارد قطار بشوند، کوپه به کوپه بروند در را باز کنند کتاب عرضه کنند و بفروشند. احتمال این که کتاب در اینجا خریداری بشود، زیاد است همین کار در مترو انجام بگیرد؛ حتی در اتوبوس این کار انجام بگیرد. در اداراتی که مردم در آن جاها زیاد انتظار میکشند مثل دادگستری که اگر ملاحظه بفرمایید منتظر چیزی نشسته اند بروند و به مردم کتاب بفروشند؛ یعنی مردم را در معرض کتاب قرار بدهند. این کار بلاشک کتابخوانی را مقداری ترویج خواهد کرد.
- سبد خانوار
کتاب خریدن باید یکی از مخارج اصلی خانواده محسوب بشود، مردم باید بیش از خریدن بعضی وسایل تزئیناتی و تجملاتی – مثل لوسترها و میزهای گوناگون و مبل های مختلف و پرده ها و این قبیل چیزها به کتاب اهمیت بدهند و اول کتاب را بخرند. مثل نان و خوراکی و وسایل معیشتی لازمی که در خانه هست، کتاب هم باید از این قبیل باشد. خلاصه باید با کتاب انس پیدا کنند. اگر انس پیدا نکنند جامعه ایرانی به آن هدف و آرزویی که دارد که حق او هم هست، نخواهد رسید.
- نسل بعد
شما مربی عزیز، شما که در کتابخانه با کودک مواجه می شوید، شما که قصه می گویید، شما که کتاب میفرستید، شما که کتاب میخوانید، شما که در کار هنری و آفرینش های هنری خودتان آن کودک را مخاطب قرار می دهید، بدانید که الان درست روی خط اصلی و اساسی حرکت می کنید. شما درست آن کاری را که باید انجام بگیرد، دارید انجام می دهید.
بچه هایمان را هم از اول کودکی عادت بدهیم که کتاب بخوانند؛ مثلاً وقتی میخواهند بخوابند کتاب بخوانند و بخوابند وقتی که در طول روز فراغتی هست یا مثلاً روز جمعه ای که بازی می کنند بخشی از آن را حتماً برای کتاب قرار بدهند. در تابستان ها که بچه ها و جوانان تعطیل هستند حتماً کتاب بخوانند؛
- تشویق به هر وسیله
همچنان که حالا به بهترین مؤلفان و بهترین نویسندگان و بهترین مترجم ها جایزه می دهند باید بهترین کتابدارها و بهترین کتابخانه دارها را هم تشویق کنند. بیشترین کتابخانه در کدام شهر است در کدام محله است مربوط به کدام قشر از قشرهای مردم است این ها مورد تشویق قرار بگیرند، یعنی هر آنچه که مربوط به کتاب و کتابخانه و کتابخوانی و کتاب سازی – یعنی تولید کتاب – است مورد توجه و تشویق و تقدیر قرار بگیرد.
منبع:کتاب باید هلو باشد نوشته محسن حدادی
شماره ثبت جهت امانت: ۲۲۱۶۸۴
تهیه کننده: جمال زاده
