Array ( [Itemid] => 580 [option] => com_k2 [lang] => دانشنامه-ی-نقد-وهابیت [view] => item [layout] => item [id] => 2828 )
^
پنج شنبه, 10 بهمن 1392 ساعت 13:20

سلفی‌گری، بازگشت به جاهلیت

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

سلفی‌گری، بازگشت به جاهلیت

 

بررسی آراء سلف صالح در هر مکتب و مذهب می‌تواند به عنوان یکی از راه‌های دست‌یابی به حقایق آن مکتب مطرح شود. این مطلب، بحث جدیدی نیست و تمامی مسلمانان و پیروان سایر ادیان توحیدی و حتی مکاتب غیر توحیدی به آن باور دارند. سلفیان در این مورد کشف جدیدی نکرده و نکتۀ بدیعی را عرضه نکرده‌اند. اما نکته اینجاست که آراء سلف صالح در اسلام هیچگاه نمی‌تواند هم عرض قرآن و سنت مطرح گردد چه رسد به آنکه جایگزین نص قرآن و روایات گردد. کتاب الهی اصیلترین و اصلیترین منبع برای دست‌یابی به حقایق دینی است. هر عقیده‌ای که متناقض با آیات قرآن کریم باشد، جایگاهی در باور مسلمانان نخواهد داشت. سنت پیامبر اکرم (ص) نیز منبع دیگری برای دست‌یابی به حقایق شریعت و مبنای تفسیر و تفصیل آیات الهی است. بنابراین آراء سلف اگر با نصوص روایات معتبر نیز در تناقض باشد، پذیرفته نخواهد شد. به علاوه، صالح بودن الزاما به معنای عصمت و دوری از خطا و اشتباه بودن، نیست. آراء سلف صالح الزاما مطابق واقع نخواهد بود و قرینه‌هایی برای صحت آن مورد نیاز است.

از همۀ اینها که بگذریم، استفادۀ شعارگونه از ادعای پیروی از سلف صالح نیز خطا و بلکه گناهی بزرگ است که سلفیان به آن دچار شده‌اند. آنان در پوشش پیروی از سلف صالح، عقاید بدعت‌آلود خود را ترویج می کنند.

باید دقت نمود که سلفی‌گری مکتبی است که اکثر معتقدان به آن در حال حاضر پیرو نظریات ابن تیمیة هستند، گرچه نحله‌های دیگری نیز وجود دارد. در بین پیروان ابن تیمیة نیز اکثریت با وهابیان است. در عین حال گروههای دیگری نیز وجود دارند که پیرو ابن تیمیة بوده ولی وهابی نامیده نمی‌شوند. امّا به طور معمول هنگامی که در رسانه‌ها از سلفیان و اقدامات آنان صحبت می‌شود، مقصود وهابیان هستند. سؤالات ذیل که از وهابیان پرسیده می‌شود، سلفیان و سلفی‌گری را به نقد می‌کشد.

-1- سلف صالح چه کسانی هستند. آنان را نام ببرید.

-2- آیا قول و عمل سلف صالحِ مورد نظر شما، مورد تأیید تمام گروههای فکری و فقهی اهل سنت است؟

-3- اگر سلف صالح مورد نظر شما مورد تأیید تمام اهل سنت نیستند، پس چگونه تبعیت از آنان را برای همۀ اهل سنت واجب می‌دانید؟

-4- اختلافاتی که سلف صالح داشته اند چگونه حل میشود؟ ایا از نظر فقهی یا عقیدتی در میان سلف صالح نسبت به همۀ موارد، وحدت نظر وجود داشته است؟

-5- آیا حجاج بن یوسف ثقفی، که به خونریزی و هتک حرمت مقدسات اسلامی شهره است، از نظر شما در زمرۀ سلف صالح است؟ آیا آنچه او در مورد زائران حرم پیامبر اکرم (ص) بیان می‌کند، مشابه عقاید شما نیست؟

بیشتر بدانیم

"در مورد حجاج بن یوسف ثقفی از مبرد روایت شده: روزی حجاج در کوفه خطاب به زائرین قبر حضرت رسول اکرم (ص) گفت: "ای زیانکاران شما به دور سنگها و چوب‌های پوسیده می‌گردید. چرا قصر أمیرالمؤمنین عبدالملک را طواف نمی‌کنید؟ آیا نمی‌دانید که خلیفۀ یک شخص (یعنی عبدالملک) بهتر از فرستادۀ اوست(یعنی پیامبر اکرم ص))؟" (الکامل فی التاریخ، ج1، ص 185؛ شرح نهج‌البلاغه، ج 15، ص 242؛ النصائح الکافیة، ص 18)" (فصلنامۀ سراج منیر، شماره 4، ص 51) "ذهبی در مورد حجاج بن یوسف ثقفی، می‌گوید: خداوند متعال حجاج را در رمضان المبارک سال 95 هجری قمری در میانسالی هلاک نمود و او شخصی بسیار ظالم و متکبر و ناصبی و خبیث بود که خون‌های بسیار زیادی را ریخت و ... ما او را سبّ می‌کنیم و نه تنها محبتی به او نداریم، بلکه به خاطر خدا و با نیت خالص، او را دشمن می‌داریم." ("سلفیان، باورها و کارکردها"، ص 136 به نقل از "سیر اعلام النبلاء"، تألیف ذهبی، ج 4، ص343)

-6- آیا با طرح بحث سلف صالح و اعتقاد به ملاک و معیاری در کنار قرآن و سنت، شما به بدعت دچار نشده‌اید؟

بیشتر بدانیم

همۀ مسلمین تا پیش از ظهور فکر سلفی، بر پیروی از قرآن و سنت پیامبر اکرم (ص) به عنوان دو منبع اصلی دریافت حقایق دینی تأکید داشته‌اند. شیعیان نیز که بر پیروی از اهل بیت ‌علیهم‌السلام اهتمام دارند، منبع اصلی احادیث اهل بیت علیهم‌السلام را سخنان پیامبر گرامی اسلام (ص) می‌شمرند و اساسا علم ائمه علیهم‌السلام را برگرفته از علم آن حضرت می‌دانند.

سلفیان با طرح مبنای جدیدی به عنوان سلفی‌گری، بدعتهایی در دین وارد کرده و سنتهای اصیلی را مطرود قراردادند. به همین دلیل است که از علمای اهل سنت، افرادی همچون دکتر محمد سعید رمضان البوطی کتابی در نقد بدعتهای سلفیان تألیف نموده‌اند که با نام "سلفیه، بدعت یا مذهب" به فارسی ترجمه شده است.

-7- آیا با طرح بحث پیروی از سلف صالح، نقش قرآن و سنت در اعتقادات شما کمرنگ نشده اسـت؟

باور افراطی نسبت به پیروی از سلف، باعث شده که سلفیان در کتب و مقالات خود، بیش از آنکه از قرآن و سنت بهره ببرند به کند و کاو در آرای برخی از علمای سلف بپردازند. به عبارت دیگر عملا بخش عمده‌ای از سنت صحیح را تضعیف نموده و آراء برخی از اسلاف را جایگزین آن نمودند.

-7- آیا به راستی در تمام مواردی که شما به نقد عقاید مسلمین می‌پردازید به دلایل واضح و قطعی از سوی سلف صالح، دست یافته‌اید؟ به عبارت دیگر آیا شما واقعا پیرو سلف هستید یا به این بهانه، به بیان عقاید خود می‌پردازید؟

-9- حضرت علی علیه السلام در خطبۀ قاصعه، شیطان را سلف مستکبران می‌نامد. بنابراین الزاما پیروی از سلف به هدایت و سعادت منجر نمی‌گردد؟ "فعدوالله الابلیس امام المتعصبین و سلف المستکبرین؛ دشمن خدا، ابلیس، پیشوای متعصبان و سلف مستکبران است." (نهج البلاغه، خطبۀ 192 به نقل از وهابیت بر سر دوراهی، ص 57) آیا این شیطان نبود که به دلیل اجتناب از سجده به حضرت آدم (ع) از سوی خدای متعال کافر نامیده شد؟! (و إذ قلنا للملائکة اسجدوا لآدم فسجدوا الا ابلیس أبی و استکبر و کان من الکافرین. سوره بقرة؛ آیۀ 35) پس مخالفت با بزرگداشت اولیاء الهی می‌تواند به کفر بیانجامد و در این حالت این شیطان است که سلف متعصبان و مستکبران خواهد بود.

-10- کدام آیه قرآن قول یا عمل اسلاف را حجت شمرده است؟ آنچه در قرآن کریم بدان تاکید شده است پیروی و اطاعت کامل از نبی مکرم اسلام (ص) در آیاتی همانند آیه 80 سوره نساء است؛ مَّنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللّه. چگونه با طرح بحث سلفیت، نقش پیامبر اکرم (ص) وپیروی از آن بزرگوار را کمرنگ میکنید؟

-11- ملاک و شرایط تبعیت از سلف چیست؟ با چه ملاک و معیاری می‌توان نسبت به قول یا فعل اسلاف قضاوت نمود. معیار وملاکی که تمامی مسلمین در مورد آن اتفاق نظر داشته باشند.

-12- کدام دسته از روایات شما را به سلفی گری به معنای مطلق آن، امر کرده است؟ اگر آنگونه که شما ادعا می‌کنید سلفی‌گری به نحو إطلاق و بدون قید و یا شرایط خاص در اسلام اهمیت دارد، باید روایات معتبر یا متواتری که نص بر این مطلب داشته باشد، ارائه کنید.

-13- آیا ابن تیمیه که در قرن هفتم و هشتم میزیسته است از سلف صالح است. پس چرا نظریات او را وحی منزل می‌دانید؟ چرا در مبانی ابن تیمیة و اینکه او واقعا مطالب را از علما سلف گرفته است(چنانچه مبنا را بر سلفی گری قرار دهیم)، تحقیق نمی‌کنید؟

-14- سلف صالح را از میان صحابه، تابعین و تابعین تابعین نام ببرید؟ آیا در حال حاضر همۀ علمای اسلام بر صالح بودن افرادی که مورد نظر شما هستند اتفاق نظر دارند؟

-15-اجتهاد و پیروی از سلف صالح چگونه جمع می‌شود؟ اساسا پیروی از سلف چه ارتباطی با اجتهادات فقهی سلفیان دارد؟

-16- منشأ اختلافات فکری و فقهی سلفیان در کجاست؟ مگر همه از سلف صالح پیروی نمی‌کنند.

-17- چرا ابن تیمیه شعار سلفی گری می‌دهد ولی بدون استناد به سلف، حرفهای خود را تکرار میکند؟

-18- ظهور سلفی گری و وهابی گری نشانگر مخالفت با سلف است. اساسا ابن تیمیه هرگونه تالیف و تصنیف بعد از سلف را بی اعتبار می‌شمارد پس چگونه سلفیان خود کتابهای متعدد نوشته و سعی در تحمیل نظرات خود دارند. آیا سلفیان واقعا سلفی هستند!؟

-19- چه نیازی به اظهار نظرهای جدید وهابیان وجود دارد؟ سلف صالح در کتابهای پیشینیان سخنان خود را گفته اند؟

-20- مذهب ساختن از عنوان سلف و پیروی از مذهبی به نام سلفیه، در نزد سلف صالح اهل سنت در سه قرن نخستین شناخته شده نبوده است. ( سلفیه، بدعت یا مذهب، ص 254 به نقل ازشناخت سلفیه، ص 55)

-23- آیا فقهای چهارگانه اهل سنت، سلفی بوده‌اند؟

-22- سلف صالح مورد نظر است یا اصلح؟ معیار صالح یا اصلح بودن چیست؟ آیا تمامی أهل سنت با این معیار و ملاک موافقند؟

-23- سلف غیر صالح چه کسانی بوده اند؟ قاعدتا وقتی از سلف صالح صحبت میشود، سلف غیر صالح نیز وجود داشته اند.

-24- آیا خوارج با توجه به شباهتهایی که به وهابیان دارند، از سلف صالح هستند؟

-25- چگونه میتوان در فهم کتاب و سنت تنها به فهم دیگران (سلف) تمسک و اعتماد کرد در حالی که آنها قادر به جواب تمام مسائل نبودند. (سلفی‌گری در بوتۀ نقد؛ ص 27)

-26- آیا سلفی گری، مذهبی برای مقابله با تمامی مذاهب اسلامی نیست؟

-27- آیا الزاما پیروی از اهل حدیث منجر به سلفی گری میشود. در حالی که تکیه اهل حدیث اتفاقا بر پیروی از احادیث است که با رجوع به سلف و استنباطهای آنها مخالف است و منشأ اختلاف نیز همین بوده است. اختلاف اهل رأی و اهل حدیث که تاکنون نیز حل نشده است براین مبنا است که استنباط از متون دینی و عقل‌گرائی تا چه میزان به فهم صحیح‌تر قرآن و روایات کمک می‌کند. یعنی آنچه نقطۀ مقابل دیدگاههای متقدمان اهل حدیث است (یعنی پیروی از استنباطهای شخصی) تحت عنوان سلفی‌گری به عنوان عقاید آنان ترویج میگردد؟

-28- اگر در مورد برداشت و استنباط از مکتوبات و عقاید سلف نیز اختلاف ایجاد شد، چه باید کرد؟ شاید پاسخ شما این باشد که در اختلافات باید از نظر وهابیان تبعیت نمود!

به راستی آیا هدف شما این نیست که نظرات خود را جایگزین قرآن و سنت نمائید؟!

 

خواندن 3074 دفعه آخرین ویرایش در چهارشنبه, 16 بهمن 1392 ساعت 15:37

نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

برای انصراف کلید Esc را فشار دهید

 

 

پایگاه خبری قطره پاک

 

 

تقویم برنامه ها

اوقات شرعی

Instagram logo

Instagram link

logo aparat web